مهندسی اکتشاف معدن دانشگاه کردستان

ميگماتيتي شدن و تشكيل گرانيت‎هاي آناتكسي

در كمربند دگرگوني ايران مركزي، در اثر فرآيندهاي دگرگوني، دماي ناحيه به حدي رسيده كه سنگ‎هاي اوليه مانند گريوك‎ها، آركوزها، آتشفشاني‎ها و حتي كربنات‎ها ذوب و روان شده كه حاصل آن پيدايش ميگماتيت، گرانيت‎هاي آناتكسي و ديوريت‎هاي گسترده است (حقي‎پور، 1974). در مجموعة چاپدوني دو فاز ميگماتيتي شدن، در ارتباط با دو فاز دگرگوني، شناسايي شده است. ميگماتيت‎هاي فاز نخست، با دگرگوني فاز نخست پيوند دارند و بيشتر از نوع ميگماتيت‎هاي رگه‎اي همزمان با زمين‎ساخت ( (Syntectonicاست. ميگماتيت‎هاي فاز دوم، منشاء آرنيتي دارد كه موجب تشكيل روانه‎هاي گرانيتي شده است. ميگماتيت‎هاي جوان‎تر در ميگماتيت‎هاي فاز نخست نفوذ كرده و به دليل قرارگيري در برگوارگي جا به جا شده و سطوح محوري ريز چين‎هاي مربوط به فاز دوم دگرگوني، ميگماتيتي شدن از نوع بعد از ‎زمين‎ساخت ( (Post Tectonic است.

پركامبرين در ايران(۱)

يكي از رويدادهاي زمين‎ساختي عمده و سرنوشت‎ساز ايران، حركت‎هاي كوهزايي است كه با رخداد كاتانگايي ( (Katangan در قارة گندوانا و يا رخداد بايكالي (Baikalian) در قارة اوراسيا قابل قياس است.

سن‎سنجي سنگ‎هاي پركامبرين ايران به روش پرتوسنجي، به ويژه شواهد سنگي و حتي زيستي گوياي آن است كه كوهزايي ياد شده (كاتانگايي) در زمان پروتروزوييك پسين و به احتمالي در فاصلة زماني دو آشكوب ريفئن (Riphean) و وندين (Vendian) روي داده است. پيامدهاي كوهزايي وابسته به اين رويداد سبب شده تا بتوان همة سنگ‎هاي پركامبرين ايران را به دو گروه بزرگ تقسيم كرد. گروه نخست مجموعه‎هاي دگرگون و دگرشكل اند كه به طور عموم از آنها به عنوان پي‎سنگ پركامبرين (Precambrian Basement) ايران ياد مي‎شود و در زير ناپيوستگي كاتانگايي قرار دارند.

دانشمندان قدیمیترین سنگهای موجود در زمین را پیدا کردهاند.این سنگها 4.28 میلیارد سال عمر دارند و نسبت به رکورد ثبت شده ی قبلی عمر سنگ های زمین را 250 میلیون سال ترقی داده اند.

زمین تقریبا" 4.6 میلیارد سال قبل از یک توده گاز و غبار که به دور خورشید می چرخید تشکیل شد.اثار و بقایای مراحل ابتدایی زمین به سختی پیدا می شود زیرا قسمت اعظم مواد تشکیل دهنده ی زمین توسط تکتونیک به قسمت های داخلی زمین فرورفته اند.

در سال 2001 زمین شناسان گستره ایی از سنگ های بستر که به اسم نوار سنگ های بازیت دگرسان شده یNuvvagittuq بود را در ساحل شرقی کبک شمالی پیدا کردند.

 The Nuvvuagittuq Belt on the coast of the Hudson Bay in Northern Quebec is pictured

مقدمه

داده‌هاي زمين‌شناختي ايران نشانگر آن است كه فرآيندهاي دروني و بيروني زمين، در زمان و مكان، پيامدهايي متفاوت داشته اند و به همين‎رو، الگوي ساختاري، تحولات زمين‌ساختي، شرايط رسوبي و زيستي ايران در دوره‎هاي گوناگون زمين‌شناختي، پيچيدگي‌ خاص دارد. ناهمساني رسوبي و زمين‌ساختي تا بدانجا است كه بيان ويژگي‌هاي يكسان را براي بسياري از مناطق ايران ناممكن مي‌سازد و به همين رو، از گذشته‌هاي دور، تقسيم ايران به پهنه‌هاي رسوبي – ساختاري گوناگون مورد توجه بوده است.